Według opowieści z dawnych czasów Józef Piłsudski kilkakrotnie odwiedził Głębokie i okolice. W młodości gościł w Mosarzu, ale nie przywitali go zbytnio — właściciel, Kalikst Piłsudski, unikał swego rewolucyjnego krewnego, ponieważ Józef był już kilka razy w więzieniu carskim. Następnie, gdy Polska odrodziła się, a jego krewny został jej przywódcą, Kalikst bardzo żałował swojej nadmiernej ostrożności. Ale więzi rodzinne nadal nie zostały przerwane. W maju 1935 roku, kiedy zmarł Marszałek Józef Piłsudski, podczas uroczystości żałobnej obok portretu z czarną wstążką na rękawie stanęła córka właściciela Mosarza, Maria. Niestety udokumentowany jest tylko fakt, że Józef Piłsudski spędził cały dzień w Głębokiem 12 sierpnia 1922 roku.
 |
| Głębokie, widok z bramy. W oddali widać skwer Piłsudskiego oraz pomnik ku czci Jego imienia. Fot. Muzeum Historii Fotografii w Krakowie |
W nocy z 11 na 12 sierpnia 1922 roku Naczelnik Państwa Józef Piłsudski wraz z rodziną przejeżdżał przez Wilno. Towarzyszyli mu w podróży: generalny adiutant, gen. Jan Jacyna, płk. Bogusław Miedziński, majorowie Adolf Maciesza i Aleksander Prystor, rtm. Kazimierz Pereświet-Sołtan, por. Leon Horodecki oraz komendant pociągu Naczelnika Państwa, por. Józef Makowiecki. Z osób cywilnych towarzyszyli mu: Szef Kancelarii Cywilnej Naczelnika Państwa p. Stanisław Car i Kazimierz Skórewicz, dyrektor gmachów reprezentacyjnych.
Pociąg Naczelnika Państwa przybył na stację o godzinie 3 minut 18, z pociągu wsiadł tylko gen. Jacyna, który zamienił kilka słów z płk. Gorzuchowskim. Z najbliższego otoczenia Marszałka Piłsudskiego pozostali w Wilnie p. Marszałkowa z dziećmi, które nocowały w wagonie na stacji oraz p. Car, mjr. Prystor i Skórewicz, którzy pojechali do pałacu Naczelnika Państwa. Następnie Piłsudski wyjechał do Głębokiego, aby odwiedzić 13 Pułk Ułanów.
13 Pułk Ułanów Wileńskich w końcu 1921 roku pełnił służbę na granicy z Litwą, a następnie przez krótki czas stacjonował w Głębokiem. Ostatecznie pod koniec 1922 roku został przeniesiony do Nowej Wilejki pod Wilnem, gdzie przebywał do końca istnienia II Rzeczypospolitej Polskiej.
Do dekoracji orderem Virtuti Militari w Głębokiem było przedstawionych 50, paru oficerów i żołnierzy. Obecnych jednak było 9, którym Naczelnik Państwa Józef Piłsudski wręczył krzyża. Reszta kandydatów była nieobecna z powodu urlopów i demobilizacji. W mowie swej Naczelnik Państwa i Naczelny Wódz, zwracając się do oficerów pułku, powiedział: "... aczkolwiek nazwy "wileński" nie zatwierdziłem, to jednak z góry ją aprobuję ...". To było wystarczającą podstawą do używania słowa "wileński" w nazwie pułku.
Wieczorem tegoż dnia Józef Piłsudski wyjechał do Wilna, gdzie w dniu następnym na placu Łukiskim wręczył sztandar 23 Pułkowi Ułanów Grodzieńskich.
11 listopada 1930 roku w Głębokiem został odsłonięty pomnik ku czci Pierwszego Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego. W 1934 roku skwer imienia Józefa Piłsudskiego, na którym stał pomnik Marszałka, został oddany do użytku publiczności i ustawione byli na nim ławki.
Pomnik Marszałka Piłsudskiego został zniszczony przez bolszewików podczas sowieckiej agresji na Polskę we wrześniu 1939 roku. Szczegóły i losy części pomnika są nadal nieznane.
Komentarze
Prześlij komentarz