Przejdź do głównej zawartości

Małe miasteczko Plissa dla Wielkiego Wodza

Plissa, Plisa – wieś w rejonie głębockim obwodu witebskiego na Białorusi. W dawnych czasach miasteczko prywatne nad jeziorem Plissa w powiecie dziśnieńskim, gmina i okręg wiejski w miejscu. W miasteczku znajdowała się drewniana kaplica pogrzebowa, cerkiew parafialna Św. Paraskiewy, żydowski dom modlitwy, zarząd gminy, szkoła gminna, młyn wodny na rzece Mniucie, sąd gminny i fabryka sukna. W folwarku Plissa znajdowała się gorzelnia i browar. Własność niegdyś Ostrogskich, Piottuchów, Korsaków, Podbipiętów i Despot-Zenowiczów. Jako miasteczko zatwierdzone przywilejem króla Stanisława Augusta dnia 15 sierpnia 1788 roku i przyznane Romualdowi Podbipięcie.

Po traktacie pokojowym w Rydze z 1921 roku gmina wiejska Plisa dziśnieńskiego powiatu w województwie nowogródzkim (1921–1922), w Ziemi Wileńskiej (1922–1926) i w województwie wileńskim (1926–1939).

Na posiedzeniu dnia 16 kwietnia 1929 roku Pilska Rada Gminna uchwaliła nadać obywatelstwo honorowe gminy Plisa, Pierwszemu Marszałkowi Polski Józefowi Piłsudskiemu.

Obywatelstwo honorowe dla Józefa Piłsudskiego, podpisane przez wójta Ireneusza Doboszyńskiego, 1929 r. Doboszynski.com

11 listopada 1930 roku w Plisie został odsłonięty pomnik ku czci Marszałka Józefa Piłsudskiego, który stał w centrum miasteczka. Jak pisało “Słowo” dnia 12 listopada 1930 roku:

“Pomnik ten powstał ze składek obywatelstwa i ludności gminy Plisskiej. Chociaż nie jest on bardzo okazały, ale zawsze będzie drogą pamiątką dla nas, Polaków. A każdy Polak, który będzie w Plissie, będzie miał przykład, że my, kresowiacy jesteśmy szczerze oddani kochanemu Wodzowi”.

Rzeka Mniuta, na pierwszym planie widoczne postument pomnika Józefa Piłsudskiego, 27 listopada 2006 r., Władimir Skrabatun. Radzima.org

Podczas sowieckiej agresji na Polskę we wrześniu 1939 roku pomnik został zniszczony przez bolszewików.

mjr. zw. Denis Krawczenko. Józef Piłsudski. Kresy w hołdzie Marszałkowi

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Rocznica Konstytucji 3 Maja w Głębokiem

W przeddzień święta, 2 maja 1938 r., odbył się wieczorem uroczysty capstrzyk, w którym wziął udział pluton honorowy żołnierzy KOP, oddział przysposobienia wojskowego i Związku Strzeleckiego, oraz hufiec Strzelczyków z orkiestrą Związku Strzeleckiego i pochodniami na czele. Na placu 3 Maja, przed pomnikiem Marszałka Józefa Piłsudskiego, oddziały sprezentowały broń, a orkiestra odegrała hymn narodowy, po czym pochód przeszedł głównymi ulicami miasta. Kościół parafialny oraz pomnik Marszałka były iluminowane. Wszystkie domy przybrano we flagi państwowe, a w oknach wystawiono godło państwowe oraz portrety Pana Prezydenta Rzeczypospolitej i obu Marszałków Polski. Głębokie, widok ogólny kościoła św. Trójcy, plac 3 Maja, październik 1934 r. Narodowe Archiwum Cyfrowe Nazajutrz, w sam dzień uroczystości, oprócz żołnierzy KOP i miejscowej ludności, przybyło dużo ludności z okolicznych wiosek i osiedli. Najbliższe szkoły przybyły zwarcie z nauczycielstwem. Przed nabożeństwem w kościele parafialny...

Kresowe miasto Głębokie a Marszałek Piłsudski

Głębokie, to położone na Białorusi miasto powiatowe obwodu witebskiego. W dawnych czasach kresowe miasteczko w powiecie dziśnieńskim, nad brzegiem jeziora tegoż nazwiska, należało kolejno do magnackich rodów: Radziwiłłów, Korsaków, Zenowiczów, a po traktacie pokojowym w Rydze z 1921 roku wróciło do Rzeczypospolitej i stało się centrum administracyjnym dziśnieńskiego powiatu województwa wileńskiego. Głębokie, widok ogólny miasta przed 1930 r. CBN Polona Według opowieści Józef Piłsudski kilkakrotnie odwiedził Głębokie i okolice. Po akcji bezdańskiej w roku 1908 przez pewien czas ukrywał się w majątku Boryskowicze, należącym do Doboszyńskich. Gościł w Mosarzu, ale nie przywitali go zbytnio – właściciel, Kalikst Józef Piłsudski, unikał swego rewolucyjnego krewnego. Następnie, gdy Polska odrodziła się, a jego krewny został jej przywódcą, Kalikst Piłsudski bardzo żałował swojej nadmiernej ostrożności. Ale więzi rodzinne nadal nie zostały przerwane. W maju 1935 roku, kiedy zmarł Marszałek Jó...

Ocalić od zapomnienia - Władysław Dąbrowski

W dniu 9 lipca 2020 roku członkowie oddziału Związku Piłsudczyków Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzili wyprawę rozpoznawczą w okolicach wsi Hermanowicze (wieś w rejonie szarkowszczyńskim obwodu witebskiego), aby sprawdzić informacje o grobach polskich żołnierzy poległych podczas wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku. mjr. Władysław Dąbrowski, fot. Muzeum Polskich Formacji Granicznych im. mjr. Władysława Raginisa Odkryliśmy, że 5-6 kilometrów od wioski Hermanowicze, obok ruin fundamentów i piwnic dawnego majątku Podolszczyzna, znajduje się kwatera polskich żołnierzy na terenie o wymiarach około 20 na 20 metrów. W kwaterze znajduje się 6 grobów: 5 szeregowców (nazwiska są czytane) 30. Pułku Strzelców Kaniowskich, którzy polegli (zamordowani) w potyczce z bolszewikami dnia 6 czerwca 1920 roku, oraz grób polskiego oficera (według opowiadań). Jego pomnik znajduje się 5 metrów od grobów i leży w ziemi na skraju urwiska, co uniemożliwiło odkrycie napisu. Również przy wejściu znajduje się g...