Piłsudczycy - Kresy

W dniu 1 października 2018 roku w Ambasadzie Rzeczypospolitej Polskiej w Mińsku ambasador Artur Michalski wręczył Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski przyznany pośmiertnie przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej śp. Julianowi Bortko na ręce wnuka odznaczonego. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski przyznany pośmiertnie przez Prezydenta RP śp. Julianowi Bortko Dziadek Julian był synem Juliana Bortko (ur. 1883) i Julii z domu Szydłowskich (ur. 1895), urodził się 19 lipca 1915 roku we wsi Zaborze. Ochrzczony ks. Poniatowskim 26 lipca w kościele Św. Trójcy w Głębokiem, rodzicami chrzestnymi zostali Leon Kmitto i Jadwiga Biesecka. Zaborze to wieś niedaleko Głębokiego, nad jeziorem Okuniewo obok majątku, w którym 10 sierpnia 1898 roku urodził się polski pisarz, prozaik, scenarzysta i dziennikarz - Tadeusz Dołęga-Mostowicz. W roku 1912 pradziadek Julian wyruszył w podróż z Hamburga na statku Patricia do Stanów Zjednoczonych. W archiwum "The Statue of Liberty...

Miory - dawny powiat dziśnieński województwa wileńskiego II Rzeczypospolitej, obecnie obwód witebski na Białorusi. Na miejscowym cmentarzu położonym przy trasie wylotowej w kierunku Dzisny znajduje się Polska kwatera wojenna. P ogrzebano tu kilkudziesięciu żołnierzy nieznanych Wojska Polskiego poległych podczas wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku: MATUSKIEWICZ STANISŁAW, ułan 11 p.ułanów k.k.m. † 1920 WITKOWSKI, szer. WP † 1920 Pod dużym betonowym krzyżem znajduje się tablica z dwujęzycznym napisem: "TU SPOCZYWA KILKUDZIESIĘCIU ŻOŁNIERZY WOJSKA POLSKIEGO POLEGŁYCH W 1920 ROKU C ZEŚĆ ICH PAMIĘCI RODACY 2001 ——— ТУТ СПАЧЫВАЕ НЕКАЛЬКІ ДЕСЯКАЎ САЛДАТ ВОЙСКА ПОЛЬСКАГО ЯКІЯ ЗАГІНУЛІ Ў 1920 ГОДЗЕ ВЕЧНАЯ ІМ ПАМЯЦЬ СУАЙЧЫННІКІ 2001" W drugiej części cmentarza znajduje się kwatera 11. Pułku Ułanów Legionowych: WIĘCKOWICZ WŁADYSŁAW, ułan 11 p.ułanów 1 szw. † 16 VI 1920 CIECHOWSKI KAZIMIERZ, ułan 11 p.ułanów k.k.m. † 16 VI 1920 SARNOWSKI STE...

Kołatato potężnie to Wielkie Serce w bohaterskiej piersi, gdy w roku 1919 - jak opisuje Juljusz Kaden Bandrowski - "o zmroku - bo zapadał właśnie - w klasku kopyt, w płaczu i krzykach tłumu, w chrzęście oręża, zamajaczyła sroga postać dowódcy pod Ostrobramskim łukiem. - Zdać się mogło, iż ożywa jakaś druga strona starych ryngrafów, na których, pod świętą opieką, do oblężonego grodu wjeżdża wódz polski, z orszakiem mężnego rycerstwa. Wilno przyjęło nas w ubóstwie swem bezgranicznem i w zniszczeniu, tem wszystkiem, co jest w tem mieście wieczne: pięknością starych murów i miłością serc. Jeszcze nie szedł żołnierz polski w takim blasku, w jakim szedł terni ulicami, objęty błogosławieństwem mieszkańców". A potem nastąpiło parę chwil, poświęconych sprawom osobistym - wspomnieniom, na które tak mało było czasu w życiu Wielkiego Człowieka. Zwiedził mury swego dawnego gimnazjum, odetchnął powietrzem zułowskiem pieścił wzrokiem wąskie, zaniedbane uliczki wileńskie, któremi przeb...

W dniu 24 czerwca 1937 roku na najdalszych krańcach Rzeczypospolitej, u styku trzech granic, polskiej, łotewskiej i sowieckiej w pow. brasławskim, we wsi Wiata, gm. leonpolskiej, odbyła się podniosła uroczystość zawieszenia dzwonu im. Marszałka Józefa Piłsudskiego na wieży drewnianego kościółka, zbudowanego przez miejscową ludność i żołnierzy KOP w latach 1932-1934. Dzwon ufundowany został przez korpusy podoficerów wojsk lądowych marynarki wojennej i KOP. Wygląd dzwonu jest bardzo ładny, zawiera u góry wizerunek Marszałka, a pod wizerunkiem jest cytata "I komu droga otwarta do nieba, temu, kto służy ojczyźnie" , a niżej "Bóg, Honor, Ojczyzna" . Z drugiej strony jest napis: "JÓZEF" - "Pamięci Pierwszego Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego dzwon ten ofiarowali dla kresowej świątyni we wsi Wiacie nad Dźwiną, wojew. wileńskiego, korpusy podoficerskie wojska lądowego, marynarki wojennej i Korpus Ochrony Pogranicza 12 maja 1937 roku" . Dzwon ...

Miałam  prawie  dziesięć  lat  i  chodziłam  od  dwóch  tygodni  do  trzeciej  klasy  szkoły  powszechnej.  Mieszkaliśmy  w  nadgranicznym  miasteczku,  w  Dziśnie  (ma  w  Warszawie  swój  podkład  kolejowy  na  pomniku  przy ulicy  Muranowskiej).  Moi  rodzice  byli  tam  nauczycielami:  Mama  w  szkole  powszechnej,  Ojciec,  Stanisław  Pałuszko,  w  Państwowym  gimnazjum  im.  Grzegorza  Piramowicza. Dzisna, popiersie Marszałka Józefa Piłsudskiego w Alei Poniatowskiego w głębi budynek Szpitala Powiatowego, fot. archiwum Maria Olsiewicz Dzisna  przed  wojną  miasto  powiatowe  w  województwie  wileńskim,  położona  nad  Dźwiną,  która  była  granicą  z  Rosją  sow...